Mezopotamya Uygarlıkları ve Özellikleri

08.10.2018
A+
A-

Mezopotamya uygarlıkları ve özellikleri hakkında kısa ve maddesel bilgiler verdik. Mezopotamya bölgesinde kurulan devletleri ve özellikleri öğrenin.

Mezopotamya Uygarlıkları ve Özellikleri

Mezopotamya sürekli duyduğumuz bir kavramdır ve özellikle mezopotamya uygarlıkları konusuyla sıkça karşılaşırız. Mezopotamya dediğimiz yer dicle ve fırat nehirleri arasında kalan bir bölgedir. Bu bölgenin ikliminin elverişli olması, nehirlerin yanında kurulu olması, tarımda sulama imkanının olması, verimli topraklara ve göç yollarına yakın olması burayı cazip hale getirmiştir.

Elverişli nedenlerden dolayı birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Mezopotamya özellikle Sümerlerin temelleriyle ortaya çıkmıştır. Sümerlilerden sonra Akadlar, Babilliler, Asurlar ve Elamlar gibi farklı uygarlıklar kurulmuştur. Mezopotamya Uygarlıkları hakkında bilgi kısaca madde maddeler halinde anlatılacaktır.

Mezopotamya uygarlıkları ve özellikleri kolay ve anlaşılır bir biçimde anlatılacağı için bu konuyu öğrenmekte zorluk çekmeyeceksiniz.

Mezopotamya sık sık uygarlıklara ev sahipliği yapmış harika bir bölgedir. Ancak coğrafi koşulları, yapıların kerpiçten yapılması ve sık sık istilaya uğramasından dolayı günümüze birçok eser ulaşamamıştır. Öncelikle mezopotamya bölgesinde kurulan ilk uygarlık olan Sümerler konusuyla başlayalım. Bu konu 5.sınıf mezopotamya uygarlık konusuna uygun bir biçimde Sosyal Bilgiler Öğretmeni tarafından düzenlenmiştir.

Mezopotamya Uygarlıkları Haritası

Mezopotamya haritası ile kurulan uygarlıkların nerelerde kurulduklarını görebilirsiniz.

Mezopotamya Uygarlıkları Haritası

Mezopotamya Uygarlıkları Haritası

Mezopotamya Uygarlıkları

Mezopotamya uygarlıkları nelerdir, mezopotamya uygarlıkları özet, mezopotamya uygarlıkları proje ödevi, mezopotamya uygarlıkları kısaca gibi temel soruların cevaplarını öğrenebileceksiniz.

Sümerler

  • Sümerler, Mezopotamya’da kurulan ilk uygarlıktır.
  • Asya bölgesinden gelen kavimlerce kuruldu.
  • Sümerlilerin en önemli şehirleri Ur, Uruk, Kiş ve Lagaş’tır.
  • Sümerliler ilk kanunları da yazılı hale getirmiştir. İlk yazılı kanunları yapan  Lagaş Kralı Urgakina’dır. Yapmış oldukları kanunlarla aile hukukuna önem vermişlerdir.
  • Sümerler tarihte yazıyı ilk kullanan devlettir. İlk yazı M.Ö. 3500’lerde kullanıldı. (Yazınını icadıyla günümüz tarihin başlangıcı olarak kabul edilir.)
  • Sümerler şehir devletleri şeklinde yaşamaktaydılar. Sümer halkı Patesi(Ensi) adı verilen rahipler tarafından yönetiliyordu.
  • İlk yazıyı kullandıkları için ilk yazılı edebiyat eserlerini de vermişlerdir. (Yaratılış ve Gılgamış Destanı, Tufan Hikâyesi)
  • Matematik alanında kendilerini geliştirmişler ve ilk defa geometri, dört işlem kullanmışlardır. Ayrıca dairenin alanını hesaplamışlar, çemberi 360 dereceye bölmüşlerdir.
  • Büyük tapınaklar inşaa etmişler ve bu tapınaklara Ziggurat adını vermişlerdir. Bu tapınakların en üst katını gözlemevi olarak kullanmışlardır.
  • Çok tanrılı bir inanca sahiptirler.
  • Takvim olarak ay yılının esas alan takvimi kullanmışlardır. Ay takviminde 1 yıl 360 gündür ve aylar 30 günden oluşuyordu. Gece ve gündüz 12 saatti.
  • Tarımda ileri gitmişlerdir. Temek geçim kaynakları tarım olmuştur.
  • Savaş arabalarını tarihte ilk kez Sümerler kullanmışlardır. Sümer ordusu atlı ve yaya birliklerinden oluşuyordu.
  • Gümüşü, senet yerine saydılar ve ticareti geliştirdiler.
  • Üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olduğunu hesapladılar.
BAKINIZ  Trablusgarp Savaşı Kısaca

Asurlar

  • Asurlar, Mezopotamya’nın kuzey bölgesinde kurulan bir uygarlıktır.
  • Başkenti Ninova’dır.
  • Krallıkla yönetiliyordu.
  • Sümerler sayesinde öğrendikleri çivi yazısını Anadolu’ya kadar taşımışlar ve Anadolu’nun yazıyla tanışmalarını sağladılar.
  • Mezopotamya ve Anadolu arasındaki ticareti geliştirmek amacıyla ticaret merkezleri kurdular. Bu ticaret merkezlerinin en önemlisi günümüzde Kayseri’de bulunan Kültepe’dir.
  • Asurlara ait olan Kültepe tabletler, Anadolu’daki ilk yazılı eserlerdir.
  • Dünya’nın ilk kütüphanesini Asurlular kurdu.
  • Kurmuş oldukları kütüphanede çivi yazısıyla önemli eserleri bir araya getirdiler.

Akadlar

  • Akadlar Sami kökenli Araplar tarafından Orta Mezopotamya’da kurulmuştur.
  • Tarihte bilinen ilk imparatorluğu kurmuşlardır.
  • Sümerlilere son verdiler ve Akadlar kültürlerini Ön Asya’ya kadar taşımışlardır.
  • En parlak dönemlerini Kral Sargon döneminde yaşamışlardır.
  • Tarihte bilinen ilk düzenli orduyu kurmuşlardır.
  • Güçlü ordu ile İran’dan Akdeniz’e kadar toprak almışlardır.
  • Kurdukları düzenli ordular sayesinde Mezopotamya’ya sahip olmuşlardır.
  • Dünyada bilinen ilk harita M.Ö. 2200’de Akadlar tarafından çizilmiştir. ve Bu harita Mezopotamya haritasıdır.
  • Gutilerin saldırılarıyla zayıflamışlardır.
  • En önemli eserleri Zafer Anıtı’dır.

Elamlar

  • Elamlar,  M.Ö. 3000’de Güneydoğu Mezopotamya’da kurulmuştur.
  • Başkentleri  Sus şehridir.
  • Güzel sanat, süsleme ve tarımda ileri gitmişlerdir.
  • Elamlar çivi yazısını kullanmışlardır.
  • M.Ö. 7. yüzyılda Asurlar tarafından yıkılmışlardır.

Babiller

  • Babiller, Fırat Nehri kıyısında kurulan uygarlıktır.
  • Babillerin kurulduğu bölgede günümüzde Irak Devleti bulunmaktadır.
  • Babiller krallıkla yönetilmekteydi.
  • Babiller samilerin başka bir kolu olan Amurrular tarafından kurulmuştur.
  • Babil devletinin başkenti Babil şehridir ve adını da buradan almaktadır.
  • Tıp ve astronomi de ilerlediler.
  • Mimari açısından Mezopotamya’nın en gelişmiş devleti Babil devletidir. 
  • En büyük ve tanınan hükümdarları Hammurabi’dir. 
  • Hammurabi tarihte bilinen ilk kanunları oluşturmuştur. Bu kanunlar çok sert cezaları içermekteydi. Hammurabi Kanunları tarihte çok önemli bir yere sahiptir.
  • Hukuk anlayışı ilk kez Babiller döneminde çıktığı söylenebilir.
  • Babil’in Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi en önemli eserlerinden biridir.
BAKINIZ  Tarihe Yardımcı Bilim Dalları Nelerdir?

Mezopotamya Uygarlıkları Yaşam Biçimleri

  • Mezopotamya bölgesindeki uygarlıklarda toplumsal sınıf vardır. Toplumsal sınıflarda Krallar ve Rahipler ön plana çıkmıştır.
  • Toplumsal sınıflar belirgindi, alt sınıflarda asiller, hürler ve köleler bulunmaktaydı.
  • Asiller krallar tarafından korunurdu ve onlara geniş toprak verilirdi. Savaşlarda kralın yanında yer alırlardı.
  • Hürler ülkedeki mevcut hakların hepsine sahip kişilerdi. (Bunlar; askerler, zanaatkarlar, tüccarlar ve köylülerdi. )
  • Hürler sınıfı ülkede vergi veren kişilerdi. Ayrıca tapınakta çalışıp askere giderlerdi.
  • Toplumsal sınıfın en alt sınıfında bulunan köleler ise, hiçbir hakkı olmayan ve tıpkı bir eşya gibi kullanılan kişilerdi. Savaşta esir alınan, parayla satılan, borçları yüzünden köle olalar bu sınıfı oluşturuyordu.

ETİKETLER: ,
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.